Specjalny status wilków pozwala farmerom sprzeciwiać się ich reintrodukcji. W marcu agencja U.S. Fish and Wildlife Service (FWS) wypuściła 11 wyhodowanych w niewoli wilków meksykafskich do Apache National Forest - pasa zieleni ciągnącego się przez wschodnią część Arizony. Wymarłe na po¸udniowym zachodzie Stanów Zjednoczonych od blisko 20 lat, a ostatnio reintrodukowane wilki otrzymały w ramach Endangered Species Act (Ustawy o Zagrożonych Gatunkach) status "nieistotnych eksperymentalnie". Miało to uspokoić hodowców, taki zapis bowiem pozwala im na aktywną obronę swych stad przed wprowadzonymi drapieżnikami. Osobniki reintrodukowane z tą etykietką są słabiej chronione przez prawo federalne niż dzikie, których nie wolno krzywdzić. Powstał jednak problem natury praktycznej dla hodowców, którzy nie zawsze potrafią odróżnić wilki wprowadzone od rodzimych. Obecnie podjęte przez hodowców kroki prawne zmierzają do zakwestionowania skuteczności takiego zapisu i mogą zagrozić przyszłości całego programu.
Działacze ochrony przyrody otrzymali pierwszą lekcję na temat kłopotów prawnych, jakie wynikają z podobnych zapisów, gdy status "nieistotnego eksperymentalnie" nadano innemu zwierzęciu, a mianowicie zwykłemu wilkowi (Canis lupus) reintrodukowanemu w Parku Narodowym Yellowstone. Na początku lat dziewięćdziesiątych pracownicy FWS złowili dzikie wilki żyjące w zachodniej Kanadzie i wypuścili je do parku. Wilk znajdujący się na liście zagrożonych gatunków od 1967 roku został wytępiony w amerykańskiej części Gór Skalistych na początku naszego wieku po to, aby uspokoić hodowców. Pozostawiono jednak populacje tych zwierząt w niektórych rejonach Kanady.
"Wilk w końcu sam by się reintrodukował - mówi Edward E. Bangs, koordynator programu restytucji wilka w Yellowstone z ramienia FWS. - Wiemy, że migrował z Kanady, docierając do środkowego Idaho i Montany." Ocenia się, że północne populacje będą potrzebowały 20-30 lat, by skutecznie zasiedlić drogą migracji Stany Zjednoczone, podczas gdy program reintrodukcji powinien doprowadzić do odbudowania amerykańskich populacji wilka w ciągu 6 lub 7 lat.
"Im szybciej uda nam się je odbudować - dodaje Bangs - tym szybciej odniesiemy z tego korzyści." Chodzi mianowicie o przywrócenie równowagi ekologicznej, która panowała w tym regionie w czasach przedkolonialnych. Bangs ocenia, że w skutek reintrodukcji po Górach Skalistych wędruje obecnie 155-170 wilków. Jako dominujące na tym terenie drapieżniki skutecznie ograniczyły one nadmierną liczebność populacji kojota i łosia.
W grudniu ub. r. sąd okręgowy stwierdził jednak, że status "nieistotnego eksperymentalnie" jest sprzeczny z Ustawą o Zagrożonych Gatunkach. Hodowcy bowiem nie potrafią odróżnić dzikich wilków od reintrodukowanych, a zatem nie są pewni, czy mają prawo strzelać do zagrażających ich interesom drapieżników. Tak więc sędzia nakazał usunięcie wilków z Yellowstone, co w praktyce będzie prawdopodobnie oznaczało ich odstrzał.
Podobny konflikt może również powstać na Południowym Zachodzie, gdzie hodowcy w Nowym Meksyku i Arizonie, pragnąc wstrzymać reintrodukcję meksykańskiego podgatunku wilka (Canis lupus baileyi), wystąpili na drogę sądową. Od 1976 roku wilk ten znajduje się na liście taksonów zagrożonych, a ostatnie potwierdzone spotkanie z dziko żyjącym przedstawicielem tego podgatunku według Davida R. Parsonsa, kierownika Mexican Wolf Recovery (Programu Restytucji Wilka Meksykańskiego), odnotowano w 1980 roku. Agencja FWS zamierza hodować wilki meksykańskie w ogrodach zoologicznych, a następnie reintrodukować je na południu USA w ciągu najbliższych pięciu lat. Obrońcy przyrody mają nadzieję, że uda im się utworzyć populację złożoną z co najmniej 100 osobników w ciągu 8-10 lat. Parsons twierdzi, że wilki dobrze się adaptują; trzy grupy rodzinne trzymają się razem i pozostają w promieniu około 5 km od miejsca ich wypuszczenia.
Wzburzenie farmerów wywołały jednak wyniki badań, na podstawie których oszacowano, że 100 wilków meksykańskich będzie zabijało do 34 sztuk zwierząt domowych rocznie. Dziewięć organizacji kierowanych przez New Mexico Cattle Growers Association (Nowomeksykańskie Stowarzyszenie Hodowców Bydła) podjęło działania prawne zmierzające do wstrzymania reintrodukcji. Hodowcy twierdzą, że dzikie wilki meksykańskie wciąż jeszcze żyją na Południowym Zachodzie i że wypuszczone na wolność wyhodowane w niewoli zwierzęta mogą krzyżować się z dzikimi osobnikami, co grozi "rozcieńczeniem" puli genowej rodzimych populacji.
Parsons i jego współpracownicy mieli do maja br. czas, by przedstawić argumenty przeciwko wszczęciu postępowania sądowego. Zdaniem Parsonsa nie ma powodu do niepokoju. "Sytuacja na Południowym Zachodzie - twierdzi - bardzo się różni od panującej w Yellowstone." W jego opinii, diametralnie różnej od głoszonej przez hodowców, "wilk meksykański całkowicie wyginą¸ na wolności, a zatem nie ma problemu z odróżnianiem zwierząt reintrodukowanych od miejscowych. Tak więc <> populacja nie jest zagrożona przez wytoczone powództwo."
Przyszłość wilków żyjących w Yellowstone jest natomiast znacznie bardziej niepewna. Działająca społecznie grupa Defenders of Wildlife (Obrofcy Dzikiej Przyrody) odwołała się od wyroku sądu nakazującego usunięcie wilków - wszelkie akcje przeciw tym zwierzętom muszą zostać odłożone do czasu rozpatrzenia tego odwołania przez sąd wyższej instancji. Ponieważ nie sposób przewidzieć, kiedy to nastąpi, przyszłość "nieistotnych eksperymentalnie" drapieżników pozostaje niepewna.
Krista McKinsey
zd.Tom Brakefield Bruce Coleman, Inc.
Wilki z kanady zostały wykorzystane do restytucji tego gatunku w Parku Narodowym Yellowstone.
ARCHIWUM PRASOWE 